door Charles Carreon, vertaald door Jeroen Hoogeweij
Het hieronder vertaalde artikel is een voorstel, om een nieuw ziektebeeld aan de DSM-V lijst toe te voegen. Ik zou het alleen niet 'Tantra Induced Delusional Syndrome' willen noemen zoals hieronder voorgesteld wordt, maar 'Guru Induced Delusional Syndrome'. Dit omdat ik tijdens mijn ervaringen met de Orde der Transformanten ondervonden heb, dat ook sektes die gebruik maken van een Christelijke beeldentaal met een charismatische voorganger aan het hoofd, vergelijkbare symptomen laten zien, die heel makkelijk kunnen ontaarden in crimineel gedrag zoals omschreven in dit artikel.
Als gevolg van de toegenomen manifestatie van acute en chronische wanen en ideaties onder beoefenaars van tantra, wordt een nieuwe DSM-V definitie voorgesteld: Tantra Induced Delusional Syndrome (TIDS). Op dit moment is er onder geestelijke gezondheidszorgers op zoek naar alternatieve hulpverleningsmodellen veel enthousiasme en weinig kritisch vermogen over Tantra te vinden. Dit artikel richt zich op de cases van drie Amerikaanse tantrische leraren, die alledrie destructief gedrag en wanen vertoonden. Het artikel identificeert de risico aanmoedigende aard van de tantrische doctrine als de ethiologische basis van hun pathologie, bekijkt hoe deze pathologie overgedragen wordt op tantrische studenten en beschrijft de sociale dynamiek van door goeroes gedomineerde gemeenschappen als potentiële broedplaatsen voor wanen die zichzelf binnen hun eigen cirkeltje bevestigen. In het artikel wordt voorgesteld om drie soorten TIDS te onderscheiden: van de kant van de Goeroe, van de kant van de student en "transitionele" TIDS. Ook zal gekeken worden naar mogelijkheden voor behandeling.
Tantra en risico
Tantra komt oorspronkelijk uit India, uit het tweede millenium voor Christus. Het beïnvloedde bijna alle Indiase religies, inclusief de Vedische, Jainistische en Boeddhistische tradities met kleurrijke en verbeeldingsvolle kenmerken. Als tantra in contact komt met een spiritueel pad, wordt het onomkeerbaar omgevormd tot een pad dat de deugden van risico's nemen prijst en werft studenten die zich aangetrokken voelen tot drama en opwinding. Boeddhistische tantra's hebben nog weinig gemeen met de oorspronkelijke onderwijzingen van de Boeddha die geboren werd in Lumbini, de verlichting bereikte in Bodhgaya en de langst bestaande monastieke orde oprichtte. De oorspronkelijke Boeddhisten deden eenvoudige meditaties om de geest op te helderen en de zinnen tot rust te brengen, maar Tibetaanse "Vajrayana" Boeddhisten beoefenen magische rituelen waarin ze een "beschermgod" invoceren door gebruik te maken van een mantra en zichzelf te herkennen als "emanaties" van dit heilige wezen, dat in een alternatief universum verblijft waar alle geluiden een heilig mantra zijn, en alle gedachten heilige wijsheid. Hoewel de Boeddha zelf stelde geen Goeroe te zijn en zijn discipelen adviseerde hun "eigen verlossing met geduld te zoeken", vereren Vajrayana Boeddhisten hun Goeroe in extreme mate, letterlijk in zijn onfeilbaarheid gelovend en belangrijker dan de historische Boeddha.
Er bestaan ongetwijfeld ook legitieme manifestaties van tantra, maar het is altijd gebaseerd op basis van postulaten, niet op basis van introspectie of subjectieve observaties. Verschillende tantrische postulaten maken het tantrische pad aantrekkelijk voor spirituele zoekers:
- Het alledaagse bestaan is heilig (immanentie)
- De goddelijke aard wordt verborgen door de passies
- Wijsheid wordt onthuld door transmutatie van de passies
- De Goeroe heeft het vermogen om deze passies te transmuteren
- Afwijzing van de zegeningen van de Goeroe is een pad naar zelfvernietiging
Leraren en leerlingen 'enablen' elkaar
IN het moderne westen wordt 'tantra' vaak onderwezen door beginnelingen, die aangemoedigd worden door tantrische leraren die een nieuwe voedingsbodem voor hun doctrines zoeken. Ze worden gepresenteerd met de mogelijkheid om de 'goeroe' te spelen en maken gebruik van de gelegenheid om hun studenten te gebruiken. Hiermee vallen ze ten prooi aan het eerste gevaar waarvoor serieuze tantrische leraren waarschuwen: de verleiding van wereldlijke macht. Studenten die begonnen als kunstzinnige rebellen en nonconformisten worden makkelijk het slachtoffer van tantrische leraren, die zich vaak als 'tough guys' gedragen en een zorgeloze indruk maken. Ironisch genoeg raken deze nonconformisten al snel verstrikt in een psychologie die doet denken aan bondage.
Veel tantrische leraren proberen een "mandala van studenten" te magnetiseren, die vaak hun persoonlijke redenen hebben om het geloof uit te dragen dat ze in contact staan met een authentieke tantrische goeroe. Als er een een kritische massa ontstaan is van studenten die dit geloven, ontstaat er een draaikolk van zichzelf bevestigend gedrag, dat de aantrekkingskracht van een zwart gat heeft, grote hoeveelheden kwetsbare zielen naar binnen zuigend. De gemeenschap van discipelen die aan TIDS lijden bevestigen elkaars geestelijke slavernij door middel van een gedeelde waan die zichzelf in stand houdt. 'Middle managers' van de gemeenschap hebben vooral last van 'transitionele TIDS', een gespannen geestesstaat die er enerzijds trots op is een 'insider' van de gemeenschap te zijn, maar tegelijk zeer angstig is om ontmaskerd en vernederd te worden. Bovenaan dit pyramidespel van misère zit de veroorzaker van dit patroon, die vaak helemaal opgaat in het psychotische genoegen van 'Guru-side TIDS'.
Guru-side TIDS
In dit artikel, wat gezien moet worden als een inleidende beschouwing voor een veelbelovend onderzoeksveld, worden drie case studies gedaan die de basis vormen voor onze hypothese dat 'Guru-side TIDS' een geestesziekte is -- Thomas Rich (Osel Tendzin), Catherine Burroughs (Jetsunma), en Franklin Jones (Adi Da Samraj). In deze case zal zichtbaar gemaakt worden, dat 'Guru-side TIDS' door een roofdierachtige, antisociale pathologie gekenmerkt wordt, die soms criminele proporties aan kan nemen met alle verwoestende gevolgen van dien.
Thomas Rich
Rich's 'rise to fame' als een tantrische goeroe werd gefaciliteerd door zijn eigen tantrische leraar; dit was het ooit legendarische 'enfant terrible' van het Tibetraans Boeddhisme, Chogyam Trungpa. Trungpa, auteur van 'geboren in Tibet' en veel andere boeken, werd als kind op de troon van de elfde Trungpa geplaatst, Tulku van het Surmang klooster, in een ver afgelegen Tibetaanse provincie. Trungpa richtte de 'Vajradhatu' organisatie in Boulder, Colorado op en verklaarde kort voor zijn dood dat Rich na zijn overlijden 'Vajra Regent' moest worden en in zijn plaats te heersen, tot de twaalfde incarnatie van de Trungpa Tulku geboren was.
Trungpa was niet alleen een beroemde dronkaard en liefhebber van het vrouwelijk geslacht, maar ook een getalenteerd dichter met een magnetische persoonlijkheid. Rich probeerde zich op soortgelijke wijze te gedragen. Tragisch genoeg had Rich niet alleen last van 'Guru-side TIDS', maar ook van AIDS. Niet lang na het verscheiden van Trungpa had hij een serie van seksuele escapades en had onveilige seks met verschillende studenten. De reden hiervoor was, dat als gevolg van TIDS geïnduceerde wanen tendzin ervan overtuigd was dat zijn lichaamsvochten die ziekte niet over konden dragen. Als gevolg hiervan overleden tenminste een student en zijn vrouw aan het doelijke virus.
Het gedrag van de toegewijde studenten van Rich was evengoed zeer afkeurenswaardig en werpt een zeer negatief licht op het gedrag van 'transitional-TIDS' slachtoffers, de middle managers van de dysfunctionele Vajradhatu dynastie. Hoewel veel van de meest nabije studenten van Trungpa schrijvers en kunstenaars waren, inclusief de bekende dichter Allen Ginsberg en de Vajradhatu zelfs zijn eigen nieuwsbrief had (The Vajradhatu Sun), werd de hele kwestie van de AIDS doden onder het tapijt geschoven en nooit openlijk besproken door de leiders van de cultus. Het criminele gedrag van Rich werd in de doofpot gestopt en juridische bescherming tegen de klachten van slachtoffers werd geregeld in een reorganisatie die de erfenis van Trungpa minimaliseerde en de naam van 'Vajradhatu' naar 'Shambala' veranderde. In haar biografie stelt de weduwe van Trungpa dat deze het betreurde Rich aangesteld te hebben als zijn regent, maar niet meer het vermogen had dit terug te draaien. Trungpa was aan het eind van zijn leven zo door alcoholisme gedecimeerd, dat hij niet eens meer in staat was om zelfstandig naar de wc te gaan. het mag dan ook geen verbazing wekken dat hij ook niet in staat was de tijdbom die hij op zijn studenten had losgelaten ongedaan te maken.
Catherine Burroughs
Catherine Burroughs begon haar carrière als een huis-tuin-en-keuken paragnoste die claimde de geesten van lang overleden wijsheidsleraren te kunnen 'channelen'. Vanuit haar huis in een buitenwijk van Washington D.C. tapte Burroughs in de manische energie die door de Amerikaanse hoofdstad zwermende 'over achieving' technocraten en hyperactieve communicators drijven. Met een talent voor het uitdelen van bevelen stelde Burroughs zware eisen aan haar volgelingen, ze dwingend tot het houden van een 24 uur durende meditatie voor wereldvrede, wardoor er veel competitie onder haar discipelen ontstond.
De transformatie van Burroughs tot Goeroe werd bereikt met de hulp van een Tibetaanse lama, die onder de indruk was van haar vermogen om een stal van stevig donerende en veel presterende studenten te houden. Gyatrul Rinpoche, een Vajrayana leraar van Nyingma sekte had zijn eigen tempel in de buurt van Ashland, Oregon en bevestigde Burroughs als een 'Tulku' een gereincarneerde Bodhisattva. Burroughs herkende de mogelijkheden en fuseerde haar communicatieve vaardigheden met de 'gearriveerde' status van een 2000 jaar oude tantrische sekte. Ze nam de naam 'Jetsun Akhon Norbu Lhamo' aan en richtee haar tempel opnieuw in met een mix van traditionele Tibetaanse afbeeldingen en new age kristallen. "Jetsunma", zoals ze zichzelf noemde, nam plaats op de traditionele troon van een lama, ging prachtige brokaten gewaden dragen en droeg de hele dag de 'Lotushoed' die lama's alleen tijdens ceremonies dragen. Het effect was bespottelijk geweest als iemand met gezond verstand ernaar gekeken had; maar op dat moment waren de aan TIDS lijdende studenten al te veel onder de invloed van wanen geraakt. Daarmee hadden ze een veld van op niets gebaseerde 'glamour' in het leven geroepen, waardoor Burroughs met haar onversneden zelfliefde alle harten een poosje veroverde.
Naarmate ze meer gezag kreeg, werden haar antisociale neigingen en intolerantie met andersdenkenden steeds virulenter. Burroughs eisen om geld en macht namen steeds verder toe en mondden uit in bizar gedrag, waaronder een serie van huwelijke met studenten die zeker twintig jaar jonger dan haar waren, financiële uitbuiting van haar discipelen, om uiteindelijk gearresteerd te worden door de Maryland State Police voor mishandeling van een jonge non. Kort daarop verhuisde Burroughs naar Sedona, Arizona en om het cliché compleet te maken, voorspelde ze een serie van catastrofes die in 1999 niet plaatsvonden.
Franklin Jones
Jones was een aantrekkelijke jonge schrijver met een doctoraat Engels van Stanford. Na leerling te zijn geweest bij de tantrische goeroes Rudrananda en Muktananda, stelde hij zijn eigen groep discipelen samen. Jones had de gave van het woord en zijn spirituele opus 'The knee of listening' werd gemeengoed op de boekenplanken van hippies met een filosofische inslag. Hij maakte gebruik van de drugscultuur uit de jaren zestig om mooie jonge vrouwen in zijn cultus te krijgen. het verhaal van Jones geeft ons meer inzicht in de belangrijkste methodes waarmee 'student-side TIDS' onder volgelingen geïntroduceerd wordt. Het is bekend dat vrouwen iedere man met gezag over andere mannen als dominant herkent. Jones veroverde vrouwen, door zich met slaafse mannelijke volgelingen te omringen. Tijdens drank- en drugsgelagen die de hele nacht door konden gaan, gebruikte Jones zijn mannelijke discipelen van hun vrienden of echtgenoten te scheiden. Hierna probeerde hij de vrouwen te verleiden. In de ochtend hadden ze in de armen van hun Goeroe een nieuwe vorm van gelukzaligheid gevonden en het ego van haar eerdere geliefde was gereduceerd tot microscopische proporties. Als de man niet in staat was zijn vrouw achter te laten en ook niet om haar van Jones los te weken, werd de 'cuckold' zelf vaak ook een discipel. Op die manier verwierf Jones twee slachtoffers voor de prijs van een.
In 1985 explodeerde zijn misbruik van volgelingen in de pers en er ontstond een hele serie van rechtszaken die claimden dat zijn 'gemeenschappen' parasitaire projecten waren die hem verrijkten met seks, geld en macht, terwijl zijn volgelingen psychologisch en financieel leeggezogen achtebleven. Hij kocht een klein eiland op Fiji van de acteur Raymond Burr en verhuisde daar naartoe met een aantal van zijn discipelen, die de opdracht meekregen het 'hart van de duisternis' te onderzoeken.
Door de jaren heen verwierf Jones voldoende rijkdommen om er een zeer decadente leefstijl op na te houden. Tegen het eind van zijn leven kon hij zelfs poseren als kunstenaar, die zijn digitale fotografie integreerde met monumentale aluminium installaties die in Italië getoond werden en door zijn gevolg van intellectuelen in een overdadige postmoderne stijl geprezen werden: "Het is de overwinning van de verbeelding van Adi Da Samraj om de illusies te laten zien die geschapen worden door met elkaar discrepante gezichtspunten en de emotioneel bevrijdende effecten als die zich op esthetische wijze verenigen in de psyche van de geschockeerde beschouwer."
Tot het eind van zijn leven in November 2007 ging Jones door met het in gezang uiten van zijn originele spirituele proza: "I Am The Perfectly Subjective Divine Person, Self-Manifested As The Ruchira Avatar—Who Is The First, The Last, and The Only Adept-Realizer, Adept-Revealer, and Adept-Revelation of The Seventh Stage of Life.”
Tot verschillende dagen na zijn dood hoopten zijn discipelen dat hij zou 'ontwaken' van een fatale hartaanval, een gezichtspunt dat ze maar met moeite los konden laten, toen de geur van ontbinding te erg werd. Zelfs de meest slaafse patieneten van 'student-side TIDS' moeten op enig moment toch echt toegeven dat de poep van de goeroe toch echt stinkt.
Student-side TIDS
'Student side TIDS' kan zich al ontwikkelen na een betrekkelijk korte onderdompeling in de tantrische Goeroe-student relatie. De wortels van deze vorm van TIDS liggen in het gevoel van een student, dat ze in het werkelijk wonderbaarlijke karakter van wereld geloven, maar er zelf niet mee in contact kunnen komen. Als gevolg van drugs, romantische avonturen, reizen of andere emotionele stimulanten hebben ze de indruk dat ze zo af en toe een glimp van die andere magische werkelijkheid mochten opvangen. Als ze in verbinding komen met deze werkelijkheid, kunnen ze ontsnappen aan de saaie wereld waarin ze zich opgesloten voelen. Tantra is doorgaans ongeschikt voor studenten die zich diepgaand intellectueel in willen spannen in hun zoektocht naar spiritueel bewustzijn. In plaats daarvan trekt het studenten aan die houden van mystieke vocabulaires, esoterische symbolen en een pantheon van goden en godinnen. Spirituele zoekers die zich tot tantra aangetrokken voelen hebben enkele psychologische kenmerken gemeen met gokverslaafden, die een onwrikbaar vertrouwen hebben in hun eigen geluk en een gepassioneerd verlangen om grote beloningen te oogsten.
Studenten van tantrische leraren hebben vaak last van een negatief zelfbeeld en willen zich om die reden verbinden met het glamoureuze zelfbeeld van de goeroe. Ze zijn geneigd om te geloven in hun eigen 'bijzonderheid', maar zijn er tegelijk van overtuigd dat ze geen transcendentie met hun eigen inspanningen kunnen bereiken. Om die reden plaatsen ze hun vertrouwen in esoterische tradities die beloven geheime kennis te onthullen. Tantrische leraren martelen hun studenten emotioneel door ze het ene moment te bespotten om hun emotionele en intellectuele inspanningen en op plagerige wijze hun inspanningsloze transcendentie te tonen en ze het andere moment genadeloos aan te vallen op hun gebrek aan offers in tijd en geld, die een bewijs zouden zijn voor de oprechtheid van hun devotie. tantrische leraren gebruiken daarnaast de standaard methodes om sociale conditioneringen te doorbreken en afhankelijk van de leraar te induceren door ze deel te laten nemen aan eindeloze rituelen en beoefeningen, te eisen dat ze persoonlijke diensten verlenen aan de leraar en zijn familie en vernederingen uit te delen alsof het zegeningen zijn. Deprivatie van slaap en herhaling van rituele handelingen dienen ook om de mentale vermogens af te stompen en een geestestoestand op te wekken zonder enig onderscheidend vermogen. Een mist van verwarring wordt vaak gepresenteerd als een gevoel van onthechting van de wereld. In een tantrische omgeving worden alle activiteiten en gebeurtenissen herverbeeld als heilige boodschappers van zegeningen of ongeluk. Niets dat in het 'mandala' gebeurt is ooit gewoon, waardoor het hele bestaan 'geladen' wordt met een daarop geprojecteerde bijzondere relevantie.
Het eindresultaat van het tantrische milieu is een geïnstitutionaliseerd groepsdenken, dat gebaseerd is op individuele hulpeloosheid en een volledige afhankelijkheid van de Goeroe. Op een individueel niveau kan zich dat verdiepen tot zelf haat, een obsessie met de persoon van de Goeroe, handelingen van extreme zelfopoffering om de goedkeuring van de goeroe te krijgen en zelfs de verering van de fysieke restanten van de leraar, zoals haar en afgeknipte nagels. 'Student side TIDS' kan acute paniek veroorzaken die afgewisseld wordt met depressie en episodes waarin gevlucht wordt uit de werkelijkheid, die gekenmerkt worden door een tijdelijk gevoel van extase en zelfverheerlijking, compulsieve meditatie of devoot gedrag en de knagende angst van verdoemenis, waarnaar in tantrische kringen verwezen wordt als de 'Vajra hel'.
'Student-side TIDS' neemt ook verschillende schijnbaar positieve vormen aan, die zich vooral presenteren in mensen met een zwakke persoonlijkheid of een lage intellectuele vitaiteit, die zich het beste voelen als ze een lage positie hebben met weinig hoop op vooruitgang. Mensen met de neiging om uitdagingen te vermijden en in paniek raken als zich wijzigingen in hun routine voordoen, kunnen in 'Student-side TIDS' de perfecte schuilplaats vinden tegen de probelemen van het dagelijks leven. Als dit gecombineerd wordt met het narcotische effect van mantra recitatie en het vermijden van moeilijke discursieve gedachten, kan dat uitmonden in de formatie van een persoonlijkheid die geen belangstelling meer heeft in de activiteiten waaruit een normaal bevredigend leven samengesteld is, zoals de relaties met andere mensen, het hebben can kinderen, een bevredigende carrière, of bevredigende esthetische en intellectuele activiteiten.
Transitionele TIDS
Transitionele TIDS ontwikkelt zich in sommige slachtoffers van 'Student side TIDS' na een langdurige periode eerlijk gestreefd te hebben naar de gunst van de goeroe. Transitionele TIDS ontstaat alleen als het aangemoedigd wordt door de goeroe en wordt gekenmerkt door gevoelens van superioriteit, identificatie met het dominante beeld van de goeroe en vertrouwen dat men zelf ook de goeroe status zal bereiken. Transitionele TIDS patiënten nemen de rol van intermediairs aan binnen de TIDS gemeenschap. Ze geven boodschappen van en aan de goeroe door, regelen financiële zaken en helpen slachtoffers van 'Student-TIDS' aan hun geloofspapieren. Transitionele TIDS manifesteert zich vaak in subtiel en grof antisociaal roofdieren gedrag dat zo typisch is voor 'goeroe-TIDS'. Transitionele TIDS ontwikkelt zich gewoonlijk in een cyclisch patroon waarin de kenmerken van 'Student-side TIDS' (ambitieuze hoop en een laag zelfbeeld) afgewisseld worden met de manische kenmerken van Guru-TIDS (zelfverheerlijking en megalomanie). Hierdoor wordt een maalstroom van op wanen gebaseerde activiteiten op gebaseerd die gemanipuleerd wordt door de goeroe om zijn egen pathologische behoeften te bevredigen.
'Transitionele TIDS' patienten worden verscheurd door de spanning tussen enerzijds ambitie en hoop en vernedering en wanhoop aan de andere kant. Vaak onderdrukken ze hun affecten, waardoor ze een rigide, serieuze houding hebben. Ze proberen ieder gevoel voor humor in zichzelf te verwoesten en zijn het slachtiffer van een intense innerlijke verdeeldheid. Ze lachen dan ook heel weinig, behalve wanneer de goeroe een grapje maakt. Vaak zullen ze proberen een grapje te maken dat in hun ogen een reflectie van de 'spontane' stijl is, maar slagen daar zelden in. Ze horen alleen de valse lach van de 'Student-side TIDS' slachtoffers, die proberen in het gevlei te komen bij een discipel met een hogere status. Transitionele TIDS slachtoffers worden op die manier opgesloten in hun persoonlijke rigiditeit en omringd door een extreem conformistische en voorspelbare sociale omgeving, een soort bevroren hel waar ze alleen uit kunnen vluchten tijdens aanvallen van zelfverachting.
Behandelmogelijkheden
Student-side TIDS is behandelbaar als het mogelijk is de student uit zijn toxische omgeving te trekken en uitgebreide gesprekstherapie te laten doen met behandelaars die niets weten over de goeroe die de focus van hun verering is. Zo kan het bijvoorbeeld erg zinvol zijn om iemand in een omgeving te plaatsen waarin veel met de handen wordt gewerkt, in het gezelschap van mensen die niets weten over de goeroe en die het ook niets kan schelen. Het volledige gebrek aan feedback tijdens het bespreken van de goeroe heeft het effect de TIDS patient wat meer afstand te nemen, als ze zich realiseren dat mensen niet alleen zonder hun goeroe kunnen leven, maar zelfs helemaal zonder goeroe. Gesprekstherapie met mensen die 'spiritueel georiënteerd' zijn is in het algemeen niet bijzonder zinvol. De beste behandeling is als het slachtoffer simpelweg uit zijn omgeving wordt weggehaald en blootgesteld aan het gewone leven, zodat hun geest in staat gesteld wordt te herstellen van de onophoudelijke stroom van verering van de goeroe.
Transitionele TIDS is een wat lastiger probleem, maar ook behandelbaar. Deze is vaak veel beter in staat om uit de cyclus te breken als gevolg van een plotselinge woede aanval, als hun hoop om zelf een goeroe te kunnen worden ineens vervlogen is. Het is belangwekkend om te zien, dat goeroes zelf deze gebeurtenissen kunnen veroorzaken, door de loyaliteiten van hun student tot het extreme te testen, ineens de illusie verbrekend dat de goeroe echt houdt van de student, wat de student in kwestie wanhopig maakt. Een ander exitpunt kan zijn, als het slachtoffer van transitionele TIDS een dieptepunt van teleurstelling bereikt, dat geprovoceerd kan zijn door excessieve vernedering door de goeroe of een van zijn of haar hulpjes. Ook kunnen ze erg jaloers worden als ze zich realiseren dat andere mensen die minder 'spiritueel' zijn, minder devoot en zelfs dommer en ongevoeliger een prima tijd hebben op een veel kleiner dieet vanm spirituele versnaperingen.
Vanzelfsprekend is 'guru-side TIDS' statistisch bekeken een veel zeldzamer fenomeen dan die van studenten en transitionele TIDS. Er kan grofweg gesteld worden dat deze variant weinig verlangen toont wat te doen aan zijn ziektebeeld en zonder die impuls is behandeling volsyrekt zinloos.
Conclusie
Er is tot slot hoop op een goede behandeling van slachtoffers van 'Student-Tids' en 'Transitional TIDS', maar de vooruitzichten van 'Guru TIDS' zijn niet hoopvol. Als een tantrische autoriteit de goeroe status van een individu onderkent en studenten beginnen deze te bevestigen, wordt een waansysteem gemaakt dat zichzelf bevestigt. Anekdotisch bewijst suggereert dat hier geen exit voor is. Het bevestigen van de pathologie is de centrale rationale van zo'n toxische gemeenschap, die opgezet is als 'perpetuum mobile'. het kan zelfs de erosie van populariteit weerstaan waaronder zelfs popsterren en beroemde acteurs lijden. vanuit een cynisch perspectief kan je vaststellen dat de positie van goeroes te benijden is, maar in dat geval zouden we luizen en andere parasitaire wezens ook een hogere plek op de evolutionaire ladder toe moeten kennen.
